ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Η Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤοΚ) αποτελεί το Μέτρο 19 "Στήριξη για τοπική ανάπτυξη μέσω του LEADER" του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020 το οποίο έχει ως όραμα την «Ολοκληρωμένη ανάπτυξη και βιώσιμη ανταγωνιστικότητα του αγροτικού χώρου» και διαρθρώνεται γύρω από τρεις αλληλένδετους και συμπληρωματικούς στόχους:

  • Δημιουργία ενός ισχυρού, ανταγωνιστικού και βιώσιμου αγρο-διατροφικού συστήματος.
  • Προαγωγή της αειφορίας του αγρο-διατροφικού συστήματος και των αγροτικών περιοχών.
  • Δημιουργία Βιώσιμων & Πολύ-λειτουργικών αγροτικών περιοχών.
Η Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤοΚ), βασισμένη στη προσέγγιση LEADER, είναι μια μέθοδος σχεδιασμού και υλοποίησης τοπικών ολοκληρωμένων αναπτυξιακών στρατηγικών, με τη συμμετοχή των εταίρων σε τοπικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, των τοπικών οικονομικών και κοινωνικών φορέων, προκειμένου να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά οι οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές.

Είναι ένα ιδιαίτερα ισχυρό εργαλείο, ειδικά σε περιόδους κρίσης, που δείχνει ότι οι τοπικές κοινότητες μπορούν:

α) να κάνουν σταθερά βήματα προς πιο αποτελεσματικές μορφές οικονομικής, βιώσιμης και «χωρίς αποκλεισμούς» ανάπτυξης, σύμφωνα με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020»,
β) να «καινοτομήσουν» προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα των αγροτικών περιοχών της χώρας και
γ) να ενισχύσουν την κοινωνική συνοχή στις αγροτικές περιοχές.

Οι τοπικοί εταίροι στις αγροτικές περιοχές της χώρας, έχουν μακρόχρονη εμπειρία στο σχεδιασμό και την υλοποίηση ολοκληρωμένων προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης μέσω κυρίως του LEADER και των Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου (ΟΠΑΑΧ), τα οποία εφαρμόστηκαν από Αναπτυξιακές Εταιρείες.

Στη νέα προγραμματική περίοδο, σκοπός είναι να ενισχυθούν «νέες και πιο καινοτόμες» προσεγγίσεις με βάση τα καινούργια αναπτυξιακά δεδομένα και εργαλεία (όπως τάση επιστροφής νέων στην ύπαιθρο, κοινωνικές πρωτοβουλίες, ενίσχυση βραχέων αλυσίδων και εναλλακτικών καναλιών διάθεσης αγροτικών προϊόντων, διασύνδεση αγροτικού τομέα με τον πολιτισμό, τον τουρισμό και το περιβάλλον), αυξάνοντας σχετικές συνέργειες για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας των αγροτικών περιοχών σύμφωνα με τον αναπτυξιακό και στρατηγικό σχεδιασμό της χώρας για την αγροτική ανάπτυξη.

Εστιάζοντας στις αγροτικές περιοχές και κοινωνίες, η προσέγγιση ΤΑΠΤοΚ/LEADER δίνει την «ευελιξία» και τη δυνατότητα να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης με ολοκληρωμένο και πολυτομεακό χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη τις αναπτυξιακές πολιτικές της χώρας αλλά και της Περιφέρειας (πχ ΠΕΠ, Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης), με την υλοποίηση παρεμβάσεων δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα (ενίσχυση υποδομών και υπηρεσιών, υποστήριξη της απασχόλησης και της επιχειρηματικότητας, υλοποίηση «άυλων» παρεμβάσεων σε σχέση με τη δικτύωση και την ανάπτυξη των τοπικών ικανοτήτων), καθώς και με δράσεις συνεργασίας, συνδυάζοντας έναν αριθμό υπο-μέτρων του ΕΓΤΑΑ, και γενικότερα έργων και δράσεων στο πλαίσιο επιλεξιμότητας του Καν. (ΕΕ) 1305/2014, καθώς και δράσεων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) (σε περίπτωση πολυταμειακής προσέγγισης).

Αναλυτικότερα, η πρωτοβουλία ΤΑΠΤοΚ-LEADER περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης σε τοπική βάση, που προορίζονται για σαφώς χωρικά προσδιορισμένες περιοχές ο πληθυσμός των οποίων κυμαίνεται μεταξύ 10.000-150.000 κατοίκων. Στις περιπτώσεις πολυταμειακής προσέγγισης ο συγκεκριμένος περιορισμός αναφέρεται στη συνολική περιοχή εφαρμογής και όχι στην κάθε επιμέρους ανά Ευρωπαϊκό Διαρθρωτικό και Επενδυτικό Ταμείο (ΕΔΕΤ) περιοχή εφαρμογής.
  • Τοπικές εταιρικές σχέσεις δημόσιου - ιδιωτικού τομέα, καλούμενες «Ομάδες Τοπικής Δράσης» (ΟΤΔ).
  • Προσέγγιση εκ των κάτω προς τα άνω με εξουσία λήψης αποφάσεων για τις Ομάδες Τοπικής Δράσης όσον αφορά την εκπόνηση και την εφαρμογή μιας στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης.
  • Πολυτομεακό σχεδιασμό και υλοποίηση της στρατηγικής με βάση την αλληλεπίδραση μεταξύ φορέων και έργων διαφόρων τομέων της τοπικής οικονομίας.
  • Δυνατότητα εφαρμογής μιας πολυταμειακής προσέγγισης με τη συμμετοχή των: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ), Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) με σκοπό την ενίσχυση μίας ολοκληρωμένης προσέγγισης των τοπικών προγραμμάτων μέσω της στενής συνέργειας των ταμείων.
  • Εφαρμογή καινοτόμων προσεγγίσεων.
  • Εφαρμογή έργων συνεργασίας.
  • Δικτύωση των τοπικών εταιρικών σχέσεων.
Η συνολική Δημόσια Δαπάνη του κάθε προτεινόμενου μονοταμειακού προγράμματος τοπικής ανάπτυξης που αφορά προσέγγιση ΕΓΤΑΑ, δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 8.000.000 € για περιοχές εφαρμογής με μόνιμο πληθυσμό κάτω των 100.000 κατοίκων και έως 12.000.000 € για περιοχές εφαρμογής με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων.

Στις περιπτώσεις πολυταμειακής προσέγγισης (συμμετοχή ΕΓΤΑΑ και ΕΤΘΑ) η συνολική Δημόσια Δαπάνη μπορεί να ανέλθει έως το ποσό των 12.000.000 € για περιοχές εφαρμογής με μόνιμο πληθυσμό κάτω των 100.000 κατοίκων και έως 16.000.000 € για περιοχές εφαρμογής με μόνιμο πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων.

Για τις περιπτώσεις μονοταμειακής προσέγγισης ΕΤΘΑ η συνολική Δημόσια Δαπάνη του κάθε προτεινόμενου προγράμματος δεν μπορεί να είναι μικρότερη του ποσού των τριών (3) εκατομμυρίων ευρώ.

ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η περιοχή εφαρμογής ενός προγράμματος τοπικής ανάπτυξης ΤΑΠΤοΚ/LEADER προτείνεται από την Ομάδα Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) μέσω της «εκ των κάτω προς τα πάνω» προσέγγισης και αποτελούν προϊόν διαβούλευσης με αντιπροσωπευτικούς φορείς της περιοχής αλλά και τον τοπικό πληθυσμό και θα πρέπει να έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Να διαθέτει επαρκή κρίσιμη μάζα από την άποψη του ανθρώπινου δυναμικού και των χρηματοοικονομικών πόρων. Ειδικότερα, ο πληθυσμός της κάθε περιοχής παρέμβασης θα κυμαίνεται μεταξύ 10.000 - 150.000 κατοίκους.
  • Να αποτελείται από Τοπικές/Δημοτικές Κοινότητες (με βάση τη νέα διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του προγράμματος «Καλλικράτης») των οποίων ο συνολικός μόνιμος πληθυσμός ή ο μόνιμος πληθυσμός των εκτός σχεδίου περιοχών είναι μικρότερος των 15.000 κατοίκων, με βάση την Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 (απόφαση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής 11247/28-12-2012 - ΦΕΚ Β’ 3465/28-12-2012).
  • Να είναι αγροτική περιοχή (σύμφωνα με τον ορισμό της ΕΕ).
Σύμφωνα με τις παραπάνω προϋποθέσεις, στη περιοχή εφαρμογής μπορούν να ενταχθούν οι παρακάτω περιοχές της Π.Ε. Λασιθίου.

  • Δήμος Αγίου Νικολάου (όλες οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες).
  • Δήμος Ιεράπετρας (όλες οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες πλην της εντός σχεδίου περιοχής της πόλης της Ιεράπετρας).
  • Δήμος Σητείας (όλες οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες).
  • Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου (όλες οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες).
Σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 2011, ο συνολικό πληθυσμός της παραπάνω περιοχής εφαρμογής είναι 63.026 κάτοικοι (σύνολο Π.Ε. Λασιθίου: 75.381 μείον το πληθυσμό της πόλης της Ιεράπετρας: 12.355).

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ - ΟΜΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

Φορέας σχεδιασμού και υλοποίησης ενός προγράμματος τοπικής ανάπτυξης ΤΑΠΤοΚ/LEADER είναι η Ομάδα Τοπικής Δράσης, ένα εταιρικό σχήμα, υφιστάμενο ή υπό σύσταση, που θα πρέπει να συνιστά νόμιμη κοινή δομή του δημόσιου - ιδιωτικού τομέα σύμφωνα με το καταστατικό ή το σχέδιο καταστατικού του.

Ως ενδεικτικοί εταίροι-μέτοχοι της ΟΤΔ μπορούν να είναι: ΟΤΑ Α΄ βαθμού, Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις ή και άλλοι φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φορείς του ευρύτερου Δημοσίου τομέα, συνεταιρισμοί και ενώσεις αυτών, Επιστημονικοί Φορείς, Επιμελητήρια, καθώς και φορείς συλλογικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών συμφερόντων.

Για τη διαχείριση και εφαρμογή του τοπικού προγράμματος, η ΟΤΔ προτείνει ως επίπεδο λήψης αποφάσεων, την Επιτροπή Διαχείρισης Προγράμματος (ΕΔΠ).

Η ΕΔΠ πρέπει να αποτελείται από εκπροσώπους δημόσιων και ιδιωτικών τοπικών κοινωνικο-οικονομικών συμφερόντων, στην οποία ούτε ο δημόσιος τομέας ούτε καμία ενιαία ομάδα συμφερόντων δεν αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω του 49% των δικαιωμάτων ψήφου.

Η συμμετοχή φορέων που εκπροσωπούν συμφέροντα του δημοσίου ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη του 30%.

Κάθε φορέας μπορεί να συμμετέχει στην ΕΔΠ με δικαίωμα μιας ψήφου.

Όλες οι αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται στην ΕΔΠ στοχεύουν στην αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος τοπικής ανάπτυξης CLLD/LEADER χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

Το επίπεδο λήψης αποφάσεων μπορεί να συμπίπτει με το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα, εφόσον αυτό καλύπτει την αναγκαία σύνθεση.

Η Εταιρική Σχέση - Ομάδα Τοπικής Δράσης για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του τοπικού προγράμματος στη Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου είναι η Αναπτυξιακή Λασιθίου Α.Α.Ε. ΟΤΑ.

ΑΝΑΛΥΣΗSWOT (ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ - ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤA - ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ - ΑΠΕΙΛΕΣ)

Σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων και στην αποτελεσματικότερη χάραξη της στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης του τοπικού προγράμματος αποτελεί η SWOT ανάλυση των δυνάμεων - πλεονεκτημάτων (Strengths), αδυναμιών - μειονεκτημάτων (Weaknesses), προοπτικών - ευκαιριών (Opportunities) και απειλών - κινδύνων (Threats), που αντιμετωπίζει η συγκεκριμένη περιοχή εφαρμογής.

Η SWOT ανάλυση λαμβάνει στοιχεία από την αποτύπωση της υπάρχουσας κατάστασης και βοηθάει στην εξαγωγή συμπερασμάτων.

Αναλυτικότερα με τη ανάλυση SWOT θα γίνει:

Α. Αναγνώριση:

  1. των πλεονεκτημάτων-δυνάμεων (Strengths), δηλαδή των εσωτερικών συνθηκών που περιγράφουν τη θέση της περιοχής εφαρμογής, σχετίζονται άμεσα με το επίπεδο ανάπτυξης της και χαρακτηρίζονται ως πλεονεκτήματα της και
  2. των μειονεκτημάτων-αδυναμιών (Weaknesses), δηλαδή των εσωτερικών συνθηκών που μειώνουν τη θέση της περιοχής εφαρμογής ως θύλακα ανάπτυξης και χαρακτηρίζονται ως προβλήματα.
Β.  Εξέταση:

  1. Των προοπτικών - ευκαιριών (Opportunities), δηλαδή των τρεχουσών ή μελλοντικών συνθηκών του «περιβάλλοντος» που ενεργούν θετικά για την ενδυνάμωση και την ανάπτυξη της θέσης της περιοχής και
  2. των απειλών - κινδύνων (Threats), δηλαδή των τρεχουσών ή μελλοντικών συνθηκών του «περιβάλλοντος» που ενεργούν αρνητικά στην ανάπτυξη της περιοχής.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Η αναπτυξιακή στρατηγική μπορεί να διαρθρωθεί γύρω από μία βασική θεματική κατεύθυνση τοπικής ανάπτυξης η οποία μπορεί να συνδέεται συμπληρωματικά με δευτερεύουσες θεματικές κατευθύνσεις τοπικής ανάπτυξης.

Τόσο η βασική όσο και οι δευτερεύουσες θεματικές κατευθύνσεις τοπικής ανάπτυξης θα πρέπει να συνδέονται άμεσα με την περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, τη SWOT ανάλυση και τη στρατηγική του τοπικού προγράμματος, καθώς και την περιγραφή των προτεινόμενων δράσεων. 

Η βασική θεματική κατεύθυνση τοπικής ανάπτυξης θα πρέπει να έχει τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική βαρύτητα στο τοπικό πρόγραμμα.

Στις περιπτώσεις όπου δεν θα επιλεγούν δευτερεύουσες θεματικές κατευθύνσεις απαιτείται ανάλογη τεκμηρίωση. 

Οι θεματικές κατευθύνσεις ενδεικτικά μπορούν να αφορούν στα παρακάτω:

  • Τη διασύνδεση τομέων και οικονομικών παραγόντων.
  • Την υποστήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας και την ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας.
  • Την υλοποίηση κοινωνικών δράσεων για την επίτευξη κοινωνικής συνοχής και την καταπολέμηση της φτώχειας.
  • Την προώθηση της συμμετοχής, της συνεργασίας, της δικτύωσης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ διαφορετικών περιοχών, εταίρων και κρατών.
  • Την ενίσχυση δράσεων και παρεμβάσεων για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
  • Τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και ποιότητας ζωής του τοπικού πληθυσμού.
  • Την ενίσχυση της καινοτομίας και των καινοτόμων παρεμβάσεων.
  • Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας αλλά και ειδικότερα τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αλυσίδας αξίας του αγροδιατροφικού τομέα.
  • Την εισαγωγή πρακτικών για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής.
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟ-ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Στο τοπικό πρόγραμμα μπορούν ενταχθούν και να υλοποιηθούν:

Α) Δημόσιου χαρακτήρα παρεμβάσεις:

Οι παρεμβάσεις αυτές συμβάλουν με άμεσο ή έμμεσο τρόπο στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας, για την επίτευξη των στόχων της εγκεκριμένης τοπικής στρατηγικής.

Ενδεικτικές κατηγορίες έργων δημόσιου χαρακτήρα:

  • Βελτίωση (συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής αναβάθμισης), αποκατάσταση και επέκταση δημόσιων κτηρίων για κοινωφελή χρήση, για δραστηριότητες όπως διενέργεια εκδηλώσεων, άθληση, εκπαίδευση (μουσεία, εκθετήρια, βιβλιοθήκες κλπ), η δημιουργία πολυχώρων, η στέγαση υπηρεσιών ή / και τοπικών επαγγελματιών με σκοπό την επίδειξη και πώληση τοπικών προϊόντων.
  • Διατήρηση, αποκατάσταση και αναβάθμιση πολιτιστικών χαρακτηριστικών της υπαίθρου.
  • Έργα υποδομών ή υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού.
    • Υδρευση, αποχέτευση, βιολογικοί καθαρισμοί.
    • Αναπλάσεις.
    • Αρδευτικά, εγγειοβελτιωτικά έργα (υπό προϋποθέσεις).
    • Αγροτική - κτηνοτροφική οδοποιία.
  • Έργα δημιουργίας, ανάπτυξης ή βελτίωσης υποδομών και υπηρεσιών αναψυχής, πολιτισμού, καθώς και ενέργειες ανάδειξης και προβολής για την αύξηση της ελκυστικότητας της περιοχής.
  • Έργα που στοχεύουν στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των περιοχών.
Β) Ιδιωτικού χαρακτήρα παρεμβάσεις:

Οι παρεμβάσεις αυτές συμβάλουν στην ανάπτυξη του δευτερογενή και τριτογενή τομέα της τοπικής οικονομίας, για την επίτευξη των στόχων της εγκεκριμένης τοπικής στρατηγικής, σύμφωνες με τα όσα προβλέπονται στο τοπικό πρόγραμμα και έχουν επιχειρηματικό χαρακτήρα.

Ενδεικτικές κατηγορίες έργων ιδιωτικού χαρακτήρα:

  • Ενέργειες συνεργασίας και δικτύωσης.
  • Αύξηση της προστιθέμενης αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων.
  • Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αλυσίδας αξίας του αγροδιατροφικού τομέα.
  • Ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων.
  • Στήριξη της δημιουργίας, εκσυγχρονισμού και επέκτασης Μ.Μ.Επιχειρήσεων.
Οι ΟΤΔ καλούνται να επιλέξουν ή/και να σχεδιάσουν τις απαιτούμενες δράσεις για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής τοπικής ανάπτυξης του τοπικού τους προγράμματος.

Το σύνολο των δράσεων που θα επιλεγούν θα πρέπει να είναι σύμφωνες με τα οριζόμενα στους σχετικούς κανονισμούς του ΕΓΤΑΑ, το ΠΑΑ 2014-2020 και ειδικότερα το Μέτρο 19.

Η κάθε ΟΤΔ έχει δυνατότητα να επιλέξει δράσεις και υπο-δράσεις σύμφωνα με τις κατηγορίες δράσεων και υπο-δράσεων του ΠΑΑ 2014-2020 ή/και να προτείνουν επιπλέον δράσεις με σκοπό την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης ανάπτυξης της περιοχής εφαρμογής.

Ο συνολικός προϋπολογισμός των ενισχυόμενων παρεμβάσεων μπορεί να ανέλθει μέχρι 600.000 € εκτός των έργων που αφορούν διαχείριση στερεών / υγρών αποβλήτων, καθώς και έργων ύδρευσης στα οποία ο συνολικός προϋπολογισμός μπορεί να ανέλθει μέχρι 2.000.000 €.

Για τα έργα τα οποία αφορούν άυλες ενέργειες ο συνολικός προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 50.000 € για δημόσιου χαρακτήρα έργα και το ποσό των 100.000 € για ιδιωτικού χαρακτήρα έργα.

Οι κατηγορίες δράσεων και υπο-δράσεων του ΠΑΑ 2014-2020 είναι οι ακόλουθες:

Έργα υποδομής για τη διασύνδεση του πρωτογενή τομέα με τους λοιπούς τομείς της οικονομίας                                              
  • Υποδομές εγγείων βελτιώσεων
  • Βελτίωση πρόσβασης σε γεωργική γη και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις
  • Κτηνοτροφικά Πάρκα

Βασικές υπηρεσίες και ανάπλαση χωριών σε αγροτικές περιοχές     Έργα υποδομής μικρής κλίμακας για τους αγροτικούς οικισμούς

  • Δημιουργία βασικών υπηρεσιών για τον αγροτικό πληθυσμό
  • Δημιουργία δημόσιων τουριστικών υποδομών και υποδομών αναψυχής
  • Δράσεις για την ανάδειξη της φυσικής κληρονομιάς των αγροτικών περιοχών
  • Δράσεις για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των αγροτικών περιοχών
  • Μετεγκατάσταση δραστηριοτήτων με σκοπό την βελτίωση ποιότητας ζωής ή του περιβάλλοντος

Επενδύσεις για την ανάπτυξη δασικών περιοχών και στη βελτίωση της βιωσιμότητας των δασών                                              

  • Πρόληψη δασών και δασικών εκτάσεων από πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές και καταστροφικά συμβάντα
  • Αποκατάσταση δασών και δασικών εκτάσεων από πυρκαγιές, άλλες φυσικές καταστροφές, καταστροφικά συμβάντα ή από άλλες αιτίες
  • Επενδύσεις για την βελτίωση της ανθεκτικότητας και της περιβαλλοντικής αξίας των δασικών οικοσυστημάτων
  • Επενδύσεις σε δασοκομικές τεχνολογίες και στην επεξεργασία, κινητοποίηση και εμπορία δασικών προϊόντων

Μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων         

  • Μεταποίηση, εμπορία και ανάπτυξη με τελικό γεωργικό προϊόν
  • Μεταποίηση, εμπορία και ανάπτυξη με τελικό μη γεωργικό προϊόν

Ανάπτυξη Επιχειρήσεων    

  • Ίδρυση / Επέκταση / εκσυγχρονισμός επενδύσεων για την τουριστική ανάπτυξη
  • Ίδρυση / Επέκταση / εκσυγχρονισμός επενδύσεων του δευτερογενή και τριτογενή τομέα της οικονομίας εκτός του τουριστικού κλάδου

Συνεργασία

  • Πιλοτικά έργα και ανάπτυξη νέων προϊόντων, πρακτικών, διεργασιών και τεχνολογιών
  • Συνεργασία μεταξύ μικρών επιχειρήσεων για διοργάνωση κοινών μεθόδων εργασίας και τη κοινή χρήση εγκαταστάσεων και πόρων καθώς και για την ανάπτυξη και/ή την εμπορία τουριστικών υπηρεσιών που συνδέονται με τον αγροτουρισμό
  • Οριζόντια και κάθετη συνεργασία για βραχείες αλυσίδες και τοπικές αγορές και δραστηριότητες προώθησης
  • Συνεργασία για περιβαλλοντικά έργα, περιβαλλοντικές πρακτικές και δράσεις για κλιματική αλλαγή